Өвдсөн хоолойд мөхөөлдөс идэж болох уу?
Хоолой өвдсөн үед хүйтэн зүйл хориотой гэж үздэг. Гэтэл зарим эмнэлэгт гүйлсэн булчирхайн хагалгааны дараа мөхөөлдөс өгдөг. Энэ нь ямар учиртай вэ?
1. Хагалгааны дараа яагаад мөхөөлдөс өгдөг вэ?
Хүйтэн хэм нь хоолойн судсыг түр агшааж, хавдар болон өвдөлтийг багасгахад тусалдаг. Мөн тухайн хэсгийг бага зэрэг мэдээгүйжүүлдэг тул залгихад хялбар болдог.
Өөрөөр хэлбэл, хүйтэн жин тавихтай төстэй зарчмаар өвдөлтийг түр намдааж байгаа хэрэг. Тиймээс хоолой өвдсөн үед өвдөлтийг намдаах зорилгоор мөхөөлдөс идэж болно гэхдээ мөхөөлдөс нь өвчнийг эмчлэхгүй бөгөөд халуурах, идээлэх, залгихад хүндрэлтэй үед эмчид хандах шаардлагатай.
2. Ашигтай хүйтэн хэзээ аюултай болдог вэ?
Мөхөөлдөс бол эм биш. Сахар ихтэй бүтээгдэхүүн идсэний дараа ам, хоолойд наалдамхай үлдэгдэл тогтож, хуурайших, эвгүй оргих мэдрэмж төрүүлж болно.
Мөн маш хүйтэн зүйлийг хурдан, их хэмжээгээр идэхэд үрэвсэлтэй байсан хоолойн салст цочирч, өвдөлт болон ханиалга нэмэгдэх боломжтой.
Тиймээс “мөхөөлдөс бүх хүнд сайн” эсвэл “бүх хүнд муу” гэж ойлгож болохгүй. Хүн бүрийн биеийн хариу урвал өөр байдаг.
3. Барууны мөхөөлдөс иддэг арга Монголд тохирох уу?
Хүйтэн зүйл өвдөлт намдаах үндсэн зарчим нь улс орноос хамаарахгүй. Харин Монголын хуурай, эрс тэс уур амьсгал, халаалт болон агааржуулагчийн хэрэглээ нь хоолойн салстыг амархан хуурайшуулдаг.
Салст аль хэдийн хуурайшиж, хорссон үед хэт хүйтэн зүйл илүү цочроож болдог. Иймээс эхлээд бага хэмжээгээр хэрэглэж, хоолой хэрхэн хүлээж авч байгааг ажиглах хэрэгтэй.
4. Мөхөөлдөс идэх бол дагах аюулгүй 3 дүрэм
1. Бага хэмжээгээр, аажуухан идэх
Хөлдөөгчөөс гаргасан мөхөөлдсийг шууд томоор залгилгүй, амандаа бага зэрэг хайлуулж идээрэй.
2. Сахар багатай бүтээгдэхүүн сонгох
Энгийн, зөөлөн бүтэцтэй, сахар багатай мөхөөлдөс сонгоно. Жимсний сорбет сонгох бол нимбэг, жүрж зэрэг хэт исгэлэн найрлагаас зайлсхийх нь зөв.
3. Дараа нь ус уух
Идсэний дараа тасалгааны температуртай эсвэл бага зэрэг бүлээн ус ууж, аманд үлдсэн сахарыг цэвэрлээрэй.
5. Мөхөөлдөсний оронд юу сонгож болох вэ?
Мөхөөлдөс хоолойг тань цочроож байвал дараах хувилбарууд тохиромжтой:
- Тасалгааны температуртай ус
- Хэт халуун биш балжингарам эсвэл цагаан гаатай цай
- Зөөлөн шөл, нухаш
- Хоолойн хүлхмэл
- Бүлээн давстай усаар хоолой зайлах
Давстай ус бэлтгэхдээ 200–250 мл бүлээн усанд хагас цайны халбага давс хийж болно. Бага насны хүүхдэд залгих, хахах эрсдэлтэй тул хоолой зайлуулахгүй.
6. Хэзээ мөхөөлдөс биш, эмч хэрэгтэй вэ?
Дараах шинж тэмдэг илэрвэл эмчид хандаарай:
- Өндөр халуурах
- Гүйлсэн булчирхай идээлэх
- Шүлс, ус залгиж чадахгүй болох
- Амьсгалахад хүндрэлтэй болох
- Хоолой нэг талдаа хүчтэй хавдах
- Өвдөлт улам нэмэгдэх
Ангинаг буруу эсвэл дутуу эмчлэх нь үе мөч, зүрхэнд хүндрэл өгөх эрсдэлтэй. Тиймээс антибиотикийг дур мэдэн эхлүүлэхгүй, эмчийн заасан тун, хугацаагаар хэрэглэнэ.
Дүгнэлт
Өвдсөн хоолойд мөхөөлдөс идэх нь бүрэн хориотой зүйл биш. Зарим үед өвдөлтийг түр намдааж болно. Гэхдээ хэт их, хэт хүйтэн, сахар ихтэй бүтээгдэхүүнээс зайлсхийж, биеийнхээ хариу урвалыг ажиглаарай.
Халууралт, идээлэлт, залгилт болон амьсгалын хүндрэл илэрвэл мөхөөлдөсөөр аргацаахгүйгээр эмчид хандах хэрэгтэй.
Хоолой эвгүйрхээд өвдөж эхэлж байгаа үед мөхөөлдөсөөс илүү хамгийн үр дүнтэй арга бол хоолойн хүлхмэл хүлхэх. Ургамлын гаралтай, өвдөлт намдаах, үрэвсэл бууруулах үйлдэлтэй кофлет хоолойн хүлхмэл нь хоолойн өвдөлтийн хамгийн эхний сонголт юм. Хэрэв таны хоолой ойр ойрхон өвддөг архаг үрэвсэлтэй бол кофлет хоолойн хүлхмэлийг өдөрт 3-4 ширхэгийг хүлхэж хэрэглэвэл хоолой өвдөхөөс урьдчилан сэргийлнэ.
Нийтлэл бичсэн: Хүний их эмч Ч. Оюундарь
Зөвлөгөө авах утас: 80808385
